Nieuwe richtlijnen bij Grootschalig Onderzoek

Na de moord op de 10-jarige Nienke K. in juni 2000 werd een man veroordeeld. Vier jaar later bleek uit de bekentenis van een andere man dat hij onschuldig vast zat. Bewijs dat de man ontlastte was niet aan de rechter voorgelegd. De commissie Posthumus werd ingesteld om herhaling te voorkomen. Doel was om te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om de zogenaamde ‘tunnelvisie’ in een complex onderzoek te voorkomen. Posthumus presenteerde zijn rapport in september 2005. De aanbevelingen werden overgenomen maar zijn nog niet landelijk ingevoerd. Vooruitlopend hierop is het onderzoek naar de moord op Louis een van de eerste zaken waar met de aanbevelingen gewerkt wordt. In de praktijk hebben we daar dan ook mee te maken. Een aantal aanbevelingen op een rij, met daarbij wat we er van merken:

-Het organiseren van tegenspraak bij politie en justitie: deze deskundigen moeten “de beschikbare informatie krijgen, tegen het licht houden en op grond van hun ervaring en deskundigheid vragen kunnen stellen c.q. nog niet in het onderzoek aangevoerde argumenten te berde kunnen brengen”. In het onderzoek is een tegenspraakteam, in de pers schaduwonderzoek genoemd, vanaf het begin van het onderzoek actief. Het team is samengesteld uit 5 rechercheurs, waarvan een onbekend aantal uit een andere politieregio. Volgens de politie zit in het team: “een collega die deskundig is op het gebied van forensisch onderzoek, een deskundige op het gebied van informatiebeheersing en een deskundige die ruime ervaring heeft op het gebied van leiding geven aan dergelijke grootschalige rechercheonderzoeken.”

-Benoemen en administreren van onderzoeksrichtingen. “Benoem de onderzoeksrichtingen die niet worden uitgerechercheerd en administreer en archiveer die op een manier dat er later op kan worden teruggegrepen”. In de Gelderlander is sprake van een twintigtal scenario’s. We gaan er van uit dat deze allen duidelijk uitgerechercheerd en geadministreerd worden.

-Eisen aan de informatieverwerking: er komt bij grootschalige onderzoeken veel informatie naar boven in de eerste fase van het onderzoek. Gezorgd moet worden dat: “systemen voor de verwerking van informatie meteen beschikbaar en operationeel zijn. De politieambtenaren moeten overweg kunnen met de systemen die er zijn”. In het onderzoek naar de moord op Louis zijn er de eerste weken honderden getuigen gehoord. In een aantal gevallen bleek daarbij de agent niet altijd even handig met dat betreffende systeem. Op de verdere informatieverwerking hebben we geen zicht.

-Het instellen van een familierechercheur, die de familie op de hoogte houdt. Deze moet “bij ernstige delicten geen deel uit maken van het rechercheteam”. Familie en vrienden worden inderdaad summier op de hoogte gehouden van ontwikkelingen door twee familierechercheurs. Het gaat hierbij om praktische informatie. Onderzoeksinformatie wordt niet gedeeld.

Persbericht van Politie Gelderland-Zuid over tegenspraakteam

De citaten zijn afkomstig uit het Rapport Posthumus.
Een samenvatting van het rapport.